Juridische informatiesheet

1. Inleiding

Door middel van deze informatiesheet geeft “Stichting Pleio” haar visie op het (aanbestedingsrechtelijke) vraagstuk of deelnemers onderhands opdrachten zonder aanbestedingsprocedure aan Stichting Pleio kunnen verstrekken.

Deze informatie is enkel bedoeld voor de (toekomstige) overheidsorganisaties met wie Stichting Pleio een Samenwerkingsovereenkomst en/of SLA (Service Level Agreement)/ Raamovereenkomst heeft afgesloten dan wel zal afsluiten in kader van haar dienstverlening.

2. Juridisch kader

Overeenkomsten die worden gesloten tussen aanbestedende diensten vallen in beginsel onder de reikwijdte van het aanbestedingsrecht. Er is dan sprake van verschillende entiteiten die eigen rechtspersoonlijkheid hebben.

Zuiver inbesteden

Onderhandse opdrachten waarbij sprake is van zuiver inbesteden zijn niet aanbestedingsplichtig. Dat is het geval als een aanbestedende dienst een opdracht wil verstrekken aan een onderdeel van de eigen organisatie dat geen eigen rechtspersoonlijkheid heeft. De aanbestedingswet 2012 is hierop niet van toepassing, omdat er geen sprake is van een (aanbestedingsplichtige) overheidsopdracht van een overheidsopdrachtgever aan een aannemer, leverancier of dienstverlener.

Quasi inbesteden

Volgens vaste rechtspraak van het Europese Hof van Justitie EU (op basis van het Teckal-arrest, HvJ-EG, 18 november 1999, Zaak C-107/98), kan een aanbestedende dienst een opdracht aan een rechtens van hem te onderscheiden entiteit verstrekken zonder daarvoor een aanbestedingsprocedure te doorlopen. Dit wordt de quasi-inbesteding (verticale samenwerking) uitzondering genoemd.

Hiervoor gelden wel twee basisvoorwaarden (de zogenaamde Teckal-criteria):

  • De aanbestedende dienst houdt op die contractspartij (de andere aanbestedende dienst) toezicht als op zijn eigen diensten (toezichtcriterium), en
  • Deze contractspartij verricht het merendeel (meer dan 80%) van zijn werkzaamheden ten behoeve van de aanbestedende dienst die hem controleert (merendeel-criterium)

Aan het eerste criterium van toezicht is voldaan als de aanbesteder een doorslaggevende invloed kan hebben op de strategische doelstellingen en/of beslissingen en het beleid van de stichting. Er moet sprake zijn van zowel formele als feitelijk zeggenschap.

3. Toepassing juridisch kader

Van zuiver inbesteden is geen sprake, omdat Stichting Pleio geen onderdeel is van welke deelnemer dan ook en Stichting Pleio rechtspersoonlijkheid bezit.

Aan de voorwaarden voor quasi-inbestedingsuitzondering wordt in de optiek van Stichting Pleio voldaan om de navolgende redenen:

Ad (1) Toezichtscriterium

Stichting Pleio is een stichting met rechtspersoonlijkheid. Blijkens de statuten is Stichting Pleio aan te merken als een publiekrechtelijke instelling en daarmee aanbestedende dienst in de zin van artikel 1.1 Aanbestedingswet 2012. Pleio is een open source en online samenwerkingsplatform voor Overheden. Het biedt generieke voorzieningen voor online samenwerking, op basis van partnership, tussen en met alle overheidsorganisaties en bestuurslagen in Nederland.

Pleio biedt open source oplossingen voor o.a. een sociaal intranet, een communicatie website, een samenwerkingsomgeving en communities aan. Als aanbieder van deze generieke voorzieningen, neemt Pleio een centrale plek in binnen het IT-landschap van overheidsorganisaties.

De Stichting wordt bestuurd door het bestuur. Het bestuur heeft tot taak het doel van de Stichting na te streven (artikel 5 lid1 Statuten).

Deelnemende overheidsorganisaties van Stichting Pleio en het Pleio platform (veelal aanbestedende diensten) oefenen toezicht op Stichting Pleio uit door zitting te hebben in bestuursbijeenkomsten op strategisch niveau, welke alleen ambtenaren vertegenwoordigen (artikel 5 lid2 Statuten). In deze bestuursbijeenkomsten wordt de toekomstige visie bepaald, stellen zij vast welke sectoren worden toegelaten en wat de bijdragen aan Stichting Pleio zullen zijn. Bindende afspraken met overheidsorganisaties worden vastgelegd in een Service Level Agreement (SLA).

Het bestuur benoemt, schorst en ontslaat leden van het bestuur (artikel 5 lid5 Statuten). Verder heeft het bestuur de verantwoordelijkheid te sturen op voorkomende strategische vraagstukken met betrekking tot doorontwikkeling, het beheer, exploitatie en implementatie van Stichting Pleio en haar diensten.

De besluiten in het bestuursoverleg worden genomen met eenvoudige meerderheid van stemmen in een vergadering. Ook maken zij de jaarverslagen, welke goedgekeurd worden door accountantsverklaringen.

Verder zijn deelnemende overheidsorganisaties vertegenwoordigd in gebruikerspanels. Hierin zet Stichting Pleio de deelsitebeheerders centraal om zich te voeden met input om het platform te optimaliseren. Jaarlijks vinden meerdere bijeenkomsten plaats.

Ook de community, waar alle gebruikers van overheidsorganisaties vertegenwoordigd zijn in Pleio, krijgt volop aandacht. Hier worden vakgenoten aan elkaar verbonden, krijgen specialisten een gezicht en wordt samenwerken gestimuleerd. Mensen met gemeenschappelijke kenmerken komen binnen de Pleio-community op vaste basis bij elkaar. Zij helpen elkaar direct of indirect door het delen van informatie en ideeën,. Zo dragen zij bij aan het duurzaam ontwikkelen van een efficiëntere en goedkopere overheid. De community heeft invloed op de productontwikkeling van Pleio. Wensen voor doorontwikkeling worden onderling en met Stichting Pleio gedeeld.

In de optiek van Stichting Pleio wordt volledig aan het toezichtcriterium voldaan. Deelnemers hebben via de bestuursbijeenkomsten enerzijds en via gebruikerspanels en community's anderzijds een beslissende invloed op de strategische doelstellingen en belangrijke beslissingen van de Stichting Pleio. Om die reden is een beroep op quasi-inbesteding mogelijk.

Ad (2) Merendeelcriterium

Stichting Pleio verricht uitsluitend of in ieder geval het merendeel van zijn werkzaamheden (minstens 80%) voor de opdrachtgevende aanbestedende diensten, die effectief toezicht houden op Stichting Pleio.

Stichting Pleio werkt niet voor marktpartijen, heeft geen winstoogmerk, en werkt uitsluitend ten behoeve van de gebruikers van Pleio.

In de optiek van Stichting Pleio wordt volledig aan het merendeelcriterium voldaan. Deelnemers zijn alleen overheidsorganisaties en er zijn geen private aandeelhouders. Om die reden is een beroep op quasi-inbesteding mogelijk.

4. Conclusie

In de optiek van Stichting Pleio bestaat voor opdrachtverlening door de aangesloten overheidsorganisaties van Pleio in het kader van haar dienstverlening geen aanbestedingsplicht in de zin van de Aanbestedingswet 2012. Er kan door overheidsorganisaties succesvol een beroep worden gedaan op de uitzondering van quasi-inbesteden.

De navolgende relevante documenten zijn op verzoek beschikbaar voor deelnemende overheidsorganisaties van Pleio:

  • SLA
  • Statuten
  • Jaarverslag